( 2080 ) - اساساً چه ملاكى براى جواز و عدم جواز تشريح جسد مسلمان وجود دارد ؟ آيا اجازه ولى و وارث و وصى يا حكم حكومتى ولى فقيه حرمت آن را برمىدارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ تشريح جسد مسلمان اشكال دارد ، بلكه در صورت امكانِ تهيهء جسد غير مسلمان ، تشريح جسد مسلمان جايز نيست ؛ و اجازهء ورثه ميت يا ولىّ و يا وصىّ او تأثيرى در اين حكم ندارد ، و الله العالم . ( 2081 ) تشريح جسد مرتدّين و مفسدان فى الارض كه در نظام اسلامى اعدام شده‌اند براى آموزش پزشكى چه حكمى دارد ، آيا اذن ولى يا وصى يا وارث آنها لازم است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ تشريح جسد مسلمان جايز نيست ، و اگر محكوم به كفر باشند مانعى ندارد ، و الله العالم . ( 2082 ) آيا مرد مىتواند بدن ميت زن و زن بدن ميت مرد را تشريح كند يا خير ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در تشريح جسد غير مسلمان كه جايز است نظر به مماثل ، اگر از روى التذاذ نباشد با لمس از روى دستكش مانعى ندارد ، و الله العالم . ( 2083 ) آيا مسلمان حق دارد وصيت كند كه بعد از مرگ ، اعضاى بدنش مانند قلب و كبد و چشم و غيره مورد استفادهء بيمارستانها و مراجع تحقيقاتى پزشكى و يا افراد نيازمند و يا فروش قرار گيرد يا نه ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ وصيت شخص به پيوند زدن عضو او بعد از مرگ ، يا فروش آن يا تشريح او نافذ نيست ، و الله العالم . ( 2084 ) در رشتهء پزشكى يا قضايى براى تشريح جسد يا تجزيهء استخوانى به دانشگاه برده مىشويم و نمىدانيم متعلق به مسلمان است يا كافر ، آيا تحقيق لازم است ؟ حكم غسل مسّ ميت چيست ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ ميت اگر در بلد مسلمين پيدا شود ، محكوم به اسلام است ، و مسّ استخوان جدا شده موجب غسل مسّ ميت نمىشود ، چه استخوان از ميت